Firmowe spotkanie opłatkowe „Śledzik”
Firmowe spotkanie opłatkowe („Śledzik”) – czy pracownik musi zostać? Czy to czas pracy? Przepisy, obowiązki i pułapki BHP.
Ostatni piątek przed świętami to prawdziwy szczyt firmowych „śledzików” i spotkań opłatkowych. W wielu miejscach pracy pojawia się pytanie: czy udział w takim spotkaniu jest obowiązkowy? Co z czasem pracy i nadgodzinami? Jak wyglądają kwestie BHP, zwłaszcza gdy na stole pojawia się symboliczny kieliszek?
Poniżej przedstawiamy praktyczne i jasne wyjaśnienia - przydatne zarówno dla pracowników, jak i pracodawców.
Czy udział w firmowym „śledziku” jest obowiązkowy?
Co do zasady udział w spotkaniu opłatkowym nie powinien być obowiązkowy, jeśli:
- odbywa się po godzinach pracy,
- nie jest elementem wykonywania obowiązków służbowych,
- nie ma charakteru szkolenia, narady lub wydarzenia o charakterze służbowym.
Spotkania integracyjne - nawet te organizowane w siedzibie firmy - nie są elementem stosunku pracy, o ile nie mają związku z jego wykonywaniem. Pracownik nie może więc ponosić negatywnych konsekwencji za nieobecność, jeśli wydarzenie ma charakter towarzyski, a nie służbowy.
Czy firmowe spotkanie opłatkowe wlicza się do czasu pracy?
To zależy.
Spotkanie w godzinach pracy
Jeżeli „śledzik” odbywa się w czasie pracy i pracodawca oczekuje obecności - czas ten jest czasem pracy.
Oznacza to, że:
- pracownik otrzymuje normalne wynagrodzenie,
- ewentualne wydłużenie dnia pracy ponad normę będzie stanowić nadgodziny.
Spotkanie po godzinach pracy
Jeśli wydarzenie ma miejsce po godzinach pracy, a pracodawca:
- nakazuje udział › jest to czas pracy, a więc powstają nadgodziny.
- zaprasza, ale nie wymaga › udział jest dobrowolny i nie stanowi czasu pracy.
Warto podkreślić:
To nie nazwa spotkania decyduje o kwalifikacji (śledzik, wigilia firmowa, integracja), lecz oczekiwania pracodawcy względem obecności.
Spożywanie alkoholu podczas firmowych spotkań a przepisy BHP
To jeden z najbardziej newralgicznych tematów.
Alkohol a przepisy BHP i trzeźwość
Zgodnie z zasadami:
- pracownik nie może spożywać alkoholu w czasie wykonywania obowiązków służbowych,
- pracodawca powinien zapewnić bezpieczne warunki pracy i nie dopuszczać do pracy osób po alkoholu.
W praktyce oznacza to, że:
- alkohol spożywany w trakcie spotkania, które odbywa się w miejscu pracy lub podczas gdy pracownik pozostaje do dyspozycji pracodawcy - może być uznany za naruszenie zasad BHP,
- nawet jeśli początkowo było to „symboliczne”, może rodzić konsekwencje dla pracodawcy i pracowników.
Wyjątek przy zgodzie
Jeżeli alkohol jest podany w sytuacji spoza godzin pracy, poza formalną dyspozycyjnością, przy akceptacji pracodawcy jako element imprezy integracyjnej, nie musi to od razu oznaczać naruszenia przepisów - ale i tak wymaga ostrożności (np. w regulaminie imprezy, kwestiach odpowiedzialności).
Czy pracownik może odmówić udziału w spotkaniu?
Tak - szczególnie gdy spotkanie odbywa się po godzinach pracy.
Pracownik może odmówić, powołując się m.in. na:
- obowiązki rodzinne,
- inne wcześniej zaplanowane aktywności,
- brak obowiązku świadczenia pracy poza ustalonym grafikiem.
Odmowa uczestnictwa w spotkaniu towarzyskim nie może być podstawą sankcji.
Wypadek podczas firmowego „śledzika” - czy to wypadek przy pracy?
Tylko wtedy, gdy:
- spotkanie miało charakter służbowy,
- udział był obowiązkowy,
- wydarzenie było zorganizowane przez pracodawcę w ramach wykonywania pracy.
Spotkania integracyjne, nawet organizowane przez firmę, nie zawsze spełniają te przesłanki.
Najczęstsze błędy pracodawców
- „Śledzik” organizowany po godzinach pracy i wymaganie obowiązkowej obecności (powstają nadgodziny),
- Organizacja spotkania z alkoholem w zakładzie pracy - naruszenie BHP,
- Nieinformowanie pracowników, że udział w spotkaniu jest dobrowolny,
- Próba zmuszenia pracownika do udziału argumentem „wszyscy zostają”.
Świąteczna integracja wymknęła się spod kontroli? Jesteśmy od tego.